React Query یا Redux Toolkit؟ بهترین انتخاب مدیریت State و داده 2025

تصور کنید در میانه یک پروژه بزرگ، ساعت از نیمه‌شب گذشته و شما هنوز در حال کلنجار رفتن با یک باگ عجیب در مدیریت State هستید. مانیتور مقابلتان پر از خطوط کد است، فنجان قهوه‌تان برای سومین بار سرد شده، و کامپوننتی که باید داده‌های سرور را نمایش دهد، انگار در دنیای خودش سیر می‌کند. اکشن‌های Redux اجرا شده‌اند، Reducerها کارشان را کرده‌اند، اما صفحه همچنان خالی است. ناگهان به خودتان می‌گویید: «چرا این‌قدر همه‌چیز پیچیده است؟»

این داستان برای بسیاری از توسعه‌دهندگان وب آشناست. مدیریت State، چه در سطح کلاینت و چه سرور، یکی از چالش‌های همیشگی توسعه فرانت‌اند بوده است. در یک گوشه رینگ، Redux Toolkit (RTK) ایستاده؛ ابزار قدرتمندی که با بهبودهایش نسبت به Redux کلاسیک، هنوز قلب بسیاری از توسعه‌دهندگان را تسخیر کرده. در گوشه دیگر، React Query (یا همان TanStack Query) قرار دارد؛ تازه‌واردی که با سادگی و هوشمندی‌اش، قوانین بازی را تغییر داده و قول داده که شما را از شر boilerplateهای خسته‌کننده نجات دهد.

حالا که در سال ۲۰۲۵ هستیم، جامعه توسعه‌دهندگان وب همچنان در این دوئل کلاسیک گرفتار است: Redux Toolkit یا React Query؟ کدام‌یک واقعاً ارزش وقت و انرژی شما را دارد؟ آیا باید به کهنه‌سرباز وفادار بمانید یا به ابزار مدرن و چابک روی بیاورید؟ در این مقاله، با نگاهی عمیق و بی‌طرفانه، این دو غول مدیریت State را مقایسه می‌کنیم. با نمونه‌های کد واقعی، مزایا و معایب هر کدام را بررسی می‌کنیم و به شما کمک می‌کنیم تا تصمیم بگیرید کدام ابزار در پروژه بعدی‌تان بهترین عملکرد را خواهد داشت. آماده‌اید؟ بیایید این بحث را یک‌بار برای همیشه حل کنیم!

بوت استرپ در مقابل TailwindCSS

تزریق وابستگی در تایپ اسکریپت

دریافت داده: قلب تپنده اپلیکیشن‌های دینامیک React

دریافت داده یکی از جنبه‌های حیاتی ساخت اپلیکیشن‌های دینامیک در React است. توسعه‌دهندگان معمولاً نیاز دارند داده‌ها را از منابع مختلف دریافت، کش و به‌روزرسانی کنند تا تجربه کاربری روان و بی‌وقفه‌ای ارائه دهند. دو کتابخانه محبوب که این فرآیند را ساده‌تر می‌کنند، RTK Query و React Query هستند. هر دو کتابخانه قابلیت‌هایی مثل کش خودکار، همگام‌سازی داده‌ها در پس‌زمینه و APIهای تمیز و declarative ارائه می‌دهند، اما رویکردها و موارد استفاده متفاوتی دارند.

1import { createApi, fetchBaseQuery } from '@reduxjs/toolkit/query/react';
2
3const api = createApi({
4  reducerPath: 'api',
5  baseQuery: fetchBaseQuery({ baseUrl: '/api' }),
6  endpoints: (builder) => ({
7    getPosts: builder.query({
8      query: () => 'posts',
9    }),
10  }),
11});
12
13export const { useGetPostsQuery } = api;

کاوش در React Query به‌عنوان راه‌حلی مستقل برای دریافت داده

React Query یک کتابخانه مستقل است که بر مدیریت State سرور تمرکز دارد و نیازی به Redux ندارد. این کتابخانه یک API انعطاف‌پذیر و declarative برای دریافت، کش و همگام‌سازی داده‌ها ارائه می‌دهد.

React Query می‌تواند نگرانی‌های مربوط به دریافت داده را به‌صورت مستقل مدیریت کند، که آن را به گزینه‌ای عالی برای اپلیکیشن‌های React تبدیل می‌کند که مدیریت State در آن‌ها جداگانه انجام می‌شود یا برای پروژه‌هایی که از Redux استفاده نمی‌کنند.

1import { useQuery } from 'react-query';
2
3const fetchPosts = async () => {
4  const response = await fetch('/api/posts');
5  return response.json();
6};
7
8function PostsComponent() {
9  const { data, error, isLoading } = useQuery('posts', fetchPosts);
10
11  // منطق رندر
12}

ری اکت 19 در مقابل ری اکت 18

آشنایی با GraphQL در ری اکت

آشنایی با RTK Query و جایگاه آن در Redux Toolkit

RTK Query بخشی از پکیج Redux Toolkit است که با هدف ساده‌سازی منطق مرتبط با Redux در اپلیکیشن‌ها طراحی شده است. این ابزار یک سینتکس قدرتمند برای Query ارائه می‌دهد و به‌صورت یکپارچه با Redux Store ادغام می‌شود، به‌طوری که داده‌ها در کنار State سراسری مدیریت می‌شوند. RTK Query کاملاً با مفاهیم Redux مثل اکشن‌ها و Reducerها هماهنگ است و برای پروژه‌هایی که از معماری Redux استفاده می‌کنند، طراحی شده است.

ویژگی‌های کلیدی RTK Query برای ساده‌سازی دریافت داده

RTK Query چندین ویژگی کلیدی ارائه می‌دهد که دریافت داده در اپلیکیشن‌های React را ساده می‌کند:

• کش خودکار: داده‌های دریافت‌شده ذخیره می‌شوند تا از درخواست‌های غیرضروری به سرور جلوگیری شود.

• همگام‌سازی خودکار در پس‌زمینه: داده‌ها به‌صورت دوره‌ای به‌روزرسانی می‌شوند تا همیشه تازه بمانند.

• به‌روزرسانی‌های خوش‌بینانه (Optimistic Updates): امکان به‌روزرسانی UI قبل از دریافت پاسخ سرور برای تجربه کاربری سریع‌تر.

این ویژگی‌ها مدیریت درخواست‌های متعدد و به‌روزرسانی داده‌ها را کارآمدتر می‌کنند و تجربه کاربری بهتری ارائه می‌دهند.

ویژگی‌های کلیدی React Query برای مدیریت State سرور

ویژگی‌های کلیدی React Query شامل موارد زیر است:

• مدیریت State سرور: تمرکز بر داده‌های سرور بدون درگیری با State کلاینت.

• کش خودکار: ذخیره‌سازی داده‌ها برای بهبود عملکرد.

• ابطال Query (Query Invalidation): علامت‌گذاری داده‌های کش‌شده به‌عنوان قدیمی برای دریافت داده‌های جدید.

• رندر خوش‌بینانه UI: به‌روزرسانی رابط کاربری قبل از دریافت پاسخ سرور برای پاسخگویی بهتر.

این ویژگی‌ها React Query را به گزینه‌ای قدرتمند برای مدیریت داده‌های سرور تبدیل می‌کنند.

RTK Query در مقابل React Query: مقایسه رویکردهای دریافت داده

آیا React Query بهتر از RTK Query است؟

پاسخ به نیازهای خاص پروژه شما بستگی دارد. React Query یک کتابخانه مستقل است که رویکردی انعطاف‌پذیرتر برای دریافت و کش داده ارائه می‌دهد. این کتابخانه به دلیل سادگی و سهولت استفاده، به‌ویژه زمانی که مدیریت State جدا از دریافت داده انجام می‌شود، بسیار مورد تحسین قرار می‌گیرد.

چرا باید از RTK Query استفاده کنیم؟

اگر می‌خواهید راه‌حلی یکپارچه با Redux برای مدیریت State داشته باشید، RTK Query انتخابی طبیعی است. این ابزار امکان مدیریت دریافت داده را در همان چارچوب State کلاینت فراهم می‌کند، که منجر به به‌روزرسانی‌های State منسجم‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر می‌شود.

Redux یا React Query؟

اگر پروژه شما از قبل از Redux برای مدیریت State استفاده می‌کند و می‌خواهید دریافت داده را در همان اکوسیستم نگه دارید، RTK Query گزینه‌ای عالی است. اما اگر به دنبال راه‌حلی مستقل برای دریافت داده هستید یا می‌خواهید از پیچیدگی‌های Redux دوری کنید، React Query مناسب‌تر است.

کش خودکار: چگونه RTK Query و React Query داده‌ها را مدیریت می‌کنند

هر دو کتابخانه قابلیت کش خودکار را ارائه می‌دهند. این یعنی داده‌های درخواست‌های قبلی ذخیره و بازاستفاده می‌شوند، که تعداد تماس‌ها با سرور را کاهش می‌دهد و عملکرد را بهبود می‌بخشد.

نقش همگام‌سازی خودکار داده‌ها در پس‌زمینه

همگام‌سازی خودکار داده‌ها در پس‌زمینه قابلیتی است که در آن کتابخانه به‌صورت دوره‌ای داده‌ها را دوباره دریافت می‌کند تا State سرور به‌روز بماند. RTK Query و React Query این ویژگی را ارائه می‌دهند و اطمینان می‌دهند که رابط کاربری بدون نیاز به دخالت دستی، داده‌های جدید را نمایش می‌دهد.

مدیریت State: ادغام RTK Query با Redux در مقابل رویکرد مستقل React Query

RTK Query برای کار در اکوسیستم Redux طراحی شده و برای اپلیکیشن‌هایی که از Redux برای مدیریت State استفاده می‌کنند، مناسب است.

در مقابل، React Query به‌صورت مستقل از Redux عمل می‌کند و راه‌حلی سبک‌تر برای دریافت و کش داده ارائه می‌دهد.

APIهای Declarative: انعطاف‌پذیری React Query در مقابل RTK Query

هر دو کتابخانه APIهای تمیز و declarative ارائه می‌دهند، اما React Query به دلیل ماهیت مستقلش اغلب انعطاف‌پذیرتر تلقی می‌شود. APIهای RTK Query به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که با Redux هماهنگ باشند و رویکردی ساختارمندتر به دریافت داده ارائه دهند.

ابطال Query و به‌روزرسانی‌های خوش‌بینانه در React Query و RTK Query

ابطال Query فرآیندی است که در آن داده‌های کش‌شده به‌عنوان قدیمی علامت‌گذاری می‌شوند و درخواست جدیدی از سرور دریافت می‌شود. هر دو کتابخانه از این ویژگی پشتیبانی می‌کنند تا اطمینان حاصل شود که UI داده‌های قدیمی را نمایش نمی‌دهد.

به‌روزرسانی‌های خوش‌بینانه ویژگی مشترک دیگری است که در آن تغییرات بلافاصله در UI اعمال می‌شوند، با این فرض که درخواست سرور موفق خواهد بود. اگر درخواست سرور شکست بخورد، UI به حالت قبلی بازمی‌گردد. این رویکرد اپلیکیشن‌ها را سریع‌تر و پاسخگوتر می‌کند.

1
2const { mutate } = useMutation(updateTodo, {
3  onMutate: async newTodo => {
4    await queryClient.cancelQueries('todos');
5    const previousTodos = queryClient.getQueryData('todos');
6    queryClient.setQueryData('todos', old => [...old, newTodo]);
7    return { previousTodos };
8  },
9  onError: (err, newTodo, context) => {
10    queryClient.setQueryData('todos', context.previousTodos);
11  },
12  onSettled: () => {
13    queryClient.invalidateQueries('todos');
14  },
15});

1const [updatePost] = api.useUpdatePostMutation();
2const originalPost = api.endpoints.getPost.select(postId)(getState());
3
4dispatch(api.util.updateQueryData('getPost', postId, draft => {
5  draft.content = newContent;
6}));
7
8updatePost({ id: postId, content: newContent }).catch(() => {
9  dispatch(api.util.updateQueryData('getPost', postId, () => originalPost));
10});

چه زمانی از RTK Query در اپلیکیشن React خود استفاده کنیم؟

RTK Query برای اپلیکیشن‌های React که از قبل از Redux برای مدیریت State استفاده می‌کنند، ایده‌آل است. این ابزار دریافت و کش داده را در اکوسیستم Redux ساده می‌کند و به‌ویژه زمانی که نیاز به مدیریت State پیچیده در کنار منطق دریافت داده دارید، مفید است.

آشنایی با ری اکت 19

چه زمانی React Query را برای نیازهای دریافت داده انتخاب کنیم؟

React Query برای پروژه‌هایی که به یک کتابخانه مستقل و انعطاف‌پذیر برای دریافت و کش داده نیاز دارند، گزینه‌ای عالی است. همچنین برای اپلیکیشن‌هایی که مدیریت State را جدا از دریافت داده انجام می‌دهند یا از Redux استفاده نمی‌کنند، مناسب است.

Redux Toolkit: کهنه‌سربازی با بار سنگین

خودمان را گول نزنیم، Redux Toolkit خیلی بهتر از Redux قدیمی است. مثل پدربزرگی است که بالاخره به روان‌درمانی رفته، یاد گرفته احساساتش را بیان کند و حالا کلوچه می‌پزد. ولی هنوز هم پدربزرگ است.

مزایا:

State متمرکز. عالی.
Middleware، Slice‌ها، Thunk‌ها — تمیزتر از Redux سال ۲۰۱۷.
برای State‌های محلی مثل مودال‌ها، سوئیچ‌ها و احراز هویت عالی است.
 

معایب:

هنوز باید کلی کد بنویسید.
منطق ناهمگام (Async)؟ createAsyncThunk باحال است... تا وقتی که دیگر باحال نباشد.
برای دریافت ساده داده‌های سرور زیادی است.
 

استفاده از RTK برای دریافت داده مثل استفاده از چاقوی سوئیسی برای باز کردن قوطی نوشابه است. بله، کار می‌کند. ولی ابزار بهتری وجود دارد.
 

1// Redux Toolkit
2const fetchUser = createAsyncThunk("user/fetch", async (id) => {
3  const res = await fetch(`/api/users/${id}`);
4  return res.json();
5});

بعد باید بنویسید:

یک Slice
یک Reducer
Dispatcherها
Selectorها
و احتمالاً گریه کنید

React Query: بچه باحالی که اصلاً مال اینجا نیست

React Query (که حالا به اسم TanStack Query شناخته می‌شود) پیدایش شد و گفت: «چی می‌شد اگه اصلاً لازم نبود State سرور رو دستی مدیریت کنید؟»

و ما گفتیم: «صبر کن... چی؟!»

مزایا:

API فوق‌العاده ساده.
کشینگ، تلاش مجدد، حالت‌های بارگذاری و... همه به‌صورت پیش‌فرض مدیریت می‌شوند.
برای State سرور عالی است. دریافت، همگام‌سازی، دریافت مجدد، تکرار.

معایب:

برای State محلی ساخته نشده.
گاهی مثل «جادو» به نظر می‌رسد تا وقتی که به مشکل برمی‌خورید.
SSR و صفحه‌بندی می‌توانند پیچیده شوند.

React Query مثل DoorDash برای دریافت داده است. شما درخواست می‌کنید، او تحویل می‌دهد. ولی شما کنترلی روی آشپزخانه ندارید.

1// React Query
2const { data, isLoading, error } = useQuery(["user", id], () =>
3  fetch(`/api/users/${id}`).then((res) => res.json())
4);

بدون Slice. بدون Reducer. بدون اشک.

مسئله‌ای که همه از آن فرار می‌کنند: احتمالاً به هر دو نیاز ندارید

بگذارید حرف ناگفته را بلند بگویم: اکثر اپلیکیشن‌ها به RTK و React Query به‌صورت همزمان نیاز ندارند.

اگر اپلیکیشن شما:

• بیشتر درگیر دریافت داده‌های ریموت است → از React Query استفاده کنید.
  پر از منطق سمت کلاینت و State محلی است → از Redux Toolkit استفاده کنید.
  هر دو نیاز را دارد ولی نمی‌خواهید سنگین شود → از Context + React Query استفاده کنید.
   

بله، می‌توانید این دو را ترکیب کنید. ولی واقعاً می‌خواهید؟

نتیجه‌گیری ۲۰۲۵: React Query برای اکثر موارد برنده است

حقیقت تلخ اینجاست: توسعه‌دهندگان اغلب به سراغ Redux می‌روند چون حس می‌کنند «مهندسی واقعی» است. می‌توانید Reducerها، اکشن‌ها و Middlewareها را تنظیم کنید.

مثل سرهم کردن مبلمان است — حس می‌کنید دارید کار مفیدی انجام می‌دهید، ولی بعدش کمرتان درد می‌گیرد.

React Query؟ زیادی ساده است. حس می‌کنید دارید تقلب می‌کنید.

ولی مگر هدف این نیست که فیچرها را سریع‌تر تحویل دهیم، نه اینکه غرق کدهای تکراری شویم؟

مگر اینکه در حال ساخت یک اپلیکیشن عظیم با تیمی ۱۵ نفره باشید که باید Edge Caseها، Feature Flagها و تغییر حالت دارک مود را از طریق State مدیریت کنند، احتمالاً به Redux نیاز ندارید.

React Query سبک، هوشمند و به شما زمان بیشتری می‌دهد تا روی چیزهایی که واقعاً مهم‌اند تمرکز کنید (مثل انتخاب نام‌های بهتر برای متغیرها).

اگر Redux یک جعبه‌ابزار است، React Query مثل یک خدمتکار است که دقیقاً ابزار موردنیازتان را، تمیز و آماده، برایتان می‌آورد.

در نهایت: ابزار درست را انتخاب کنید، نه محبوب‌ترین را.

نتیجه

ما پیشرفت کرده‌ایم. لازم نیست هر تغییر State را مثل یک میکس‌تیپ دهه ۹۰ دستی بسازید. از Redux Toolkit وقتی نیاز دارید استفاده کنید. از React Query وقتی می‌توانید استفاده کنید. فقط اگر اپلیکیشن‌تان شخصیت دوگانه دارد از هر دو استفاده کنید.

نظر شما چیست؟ هنوز سوار قطار Redux هستید؟ React Query عقلتان را مثل من نجات داد؟ نظری درباره Zustand، Recoil یا یک مدیر State کمتر شناخته‌شده دارید؟